Phong thủy Hình thế và Phong thủy Lý khí khác nhau thế nào? Phân biệt chi tiết

 

Phong thủy hình thế và phong thủy lý khí khác nhau thế nào?

Khi tìm hiểu phong thủy nhà đất, hai khái niệm thường xuyên xuất hiện là phong thủy Hình thế và phong thủy Lý khí.

Nhiều người sử dụng hai thuật ngữ này như thể chúng giống nhau. Nhưng trên thực tế, đây là hai cách tiếp cận khác nhau trong hệ thống phong thủy truyền thống.

Có thể hiểu đơn giản:

Hình thế nhìn vào cái đang hiện hữu trong không gian.

Lý khí phân tích phương vị, hướng và các quy luật khí theo một hệ thống lý luận cụ thể.

Khi khảo sát một bất động sản, nếu chỉ nhìn Hình thế mà bỏ qua phương vị thì thiếu một lớp phân tích. Ngược lại, nếu chỉ lấy tuổi và hướng để kết luận mà bỏ qua địa hình, đường sá và ngoại cảnh thì cũng dễ đánh giá thiếu toàn diện.

Một quy trình thực tế nên đi theo hướng:

Hình thế → Loan đầu → Minh Đường → Long Hổ → Huyền Vũ → Chu Tước → Thủy pháp → Đường khí → Xung sát → Hướng → Lý khí → Bát Trạch → Ngũ hành → Công năng → Môi trường → Giá trị bất động sản.

Trong thực tế tư vấn, việc nhầm lẫn giữa phong thủy hình thế và lý khí thường dẫn đến đánh giá một chiều. Phong thủy hình thế và lý khí không đối lập mà bổ sung cho nhau, một bên đọc hiện trạng địa hình, một bên đọc phương vị và quy luật vận hành theo hệ thống được lựa chọn.

Phong thủy Hình thế là gì?

Hình thế tập trung vào hình dạng, địa hình và các yếu tố có thể quan sát trong không gian.

Khi đứng trước một khu đất, người khảo sát Hình thế có thể quan sát:

• Địa hình;
• Đường;
• Nhà cửa xung quanh;
• Núi;
• Đồi;
• Sông;
• Hồ;
• Khoảng trống;
• Công trình lớn;
• Độ cao;
• Thế trước và sau khu đất.

Trong phong thủy Địa lý, Hình thế là một lớp phân tích rất quan trọng.

Phong thủy Hình thế chú trọng đến mối quan hệ thực địa giữa khu đất và ngoại cảnh. Đây là lớp thông tin có thể kiểm chứng bằng quan sát, đo đạc cao độ và ghi nhận hiện trạng đường sá, công trình xung quanh.

Hình thế và Loan đầu

Loan đầu thường được dùng để chỉ việc quan sát hình dạng, thế đất và các yếu tố địa hình bên ngoài.

Một số thành phần thường được xem xét:

• Long Mạch;
• Huyệt;
• Sa;
• Minh Đường;
• Thanh Long;
• Bạch Hổ;
• Huyền Vũ;
• Chu Tước;
• Thủy pháp.

Điểm quan trọng là những yếu tố này phải được nhìn trong mối quan hệ với nhau.

Không nên tách riêng từng yếu tố rồi kết luận.

Khi phân tích phong thủy hình thế và lý khí, Loan đầu thuộc phạm vi Hình thế vì nó mô tả thế đất đang tồn tại, không phải kết quả của một phép tính phương vị.

Ví dụ về Hình thế

Giả sử có hai lô đất cùng hướng Nam.

Lô thứ nhất:

• Phía trước thoáng;
• Đường tiếp cận thuận lợi;
• Hai bên tương đối cân bằng;
• Phía sau có công trình tạo thế tựa;
• Không có dòng nước hoặc đường giao thông xung trực diện.

Lô thứ hai:

• Cùng hướng Nam;
• Nhưng nằm ở vị trí đường giao nhau;
• Phía trước có dòng xe chạy thẳng;
• Một bên là công trình rất cao;
• Nền đất thấp hơn đường.

Hai lô có cùng hướng nhưng Hình thế hoàn toàn khác nhau.

Đây là lý do không nên đánh giá bất động sản chỉ bằng hướng.

Ví dụ này cho thấy vì sao khi so sánh phong thủy hình thế và lý khí, Hình thế thường quyết định điều kiện sử dụng thực tế như an toàn giao thông, ánh sáng và thoát nước, trong khi hướng chỉ là một phần của bức tranh.

Phong thủy Lý khí là gì?

Lý khí tập trung vào các quy luật liên quan đến:

• Phương vị;
• Hướng;
• Thời gian;
• Ngũ hành;
• Bát Quái;
• Cung;
• Khí;
• Các hệ thống tính toán phong thủy khác.

Tùy trường phái, Lý khí có thể sử dụng các phương pháp khác nhau.

Ví dụ:

• Bát Trạch;
• Huyền Không;
• Phi Tinh;
• Một số phương pháp phân kim, hướng thủy;
• Các hệ thống lý khí khác.

Vì có nhiều trường phái nên không nên nói rằng tất cả Lý khí chỉ có một công thức duy nhất.

Phong thủy Lý khí là lớp phân tích mang tính hệ thống, đòi hỏi dữ liệu đầu vào chính xác về hướng, tọa độ và thời gian, đồng thời yêu cầu người áp dụng phải nhất quán với một trường phái đã chọn.

Bát Trạch thuộc Hình thế hay Lý khí?

Bát Trạch thuộc nhóm phương pháp Lý khí.

Bát Trạch thường xem xét mối quan hệ giữa:

• Cung mệnh;
• Hướng nhà;
• Các phương vị;
• Đông tứ trạch;
• Tây tứ trạch.

Một cách ứng dụng phổ biến là đối chiếu cung mệnh của người sử dụng với hướng nhà.

Nhưng cần nhớ:

Bát Trạch không thay thế cho khảo sát Hình thế.

Trong mối quan hệ giữa phong thủy hình thế và lý khí, Bát Trạch là một phương pháp Lý khí điển hình, nhưng kết quả Bát Trạch chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh dữ liệu Hình thế đã được kiểm tra thực địa.

Ngũ hành nằm ở đâu?

Ngũ hành có thể được sử dụng trong cả quá trình phân tích phương vị và bố trí không gian tùy hệ thống phong thủy.

Năm yếu tố:

• Kim;
• Mộc;
• Thủy;
• Hỏa;
• Thổ.

Các quan hệ cơ bản:

• Kim sinh Thủy;
• Thủy sinh Mộc;
• Mộc sinh Hỏa;
• Hỏa sinh Thổ;
• Thổ sinh Kim.

Và:

• Kim khắc Mộc;
• Mộc khắc Thổ;
• Thổ khắc Thủy;
• Thủy khắc Hỏa;
• Hỏa khắc Kim.

Tuy nhiên, không nên lấy một quan hệ sinh khắc đơn lẻ để đánh giá toàn bộ căn nhà.

Ngũ hành khi áp dụng trong phong thủy hình thế và lý khí cần được dùng một cách hệ thống, tránh việc lấy một tương quan sinh khắc riêng lẻ để suy ra toàn bộ tính chất của ngôi nhà.

Hình thế nhìn cái gì?

Có thể hình dung Hình thế là câu hỏi:

“Bất động sản này đang nằm ở đâu và xung quanh nó có gì?”

Ví dụ:

• Đường nằm ở đâu?
• Nước nằm ở đâu?
• Nhà hàng xóm cao hay thấp?
• Phía trước rộng hay hẹp?
• Phía sau có thế tựa không?
• Đất cao hay thấp?
• Có công trình lớn đối diện không?

Đây là những thứ có thể quan sát trực tiếp.

Câu hỏi cốt lõi của Hình thế giúp làm rõ Minh Đường, Thanh Long, Bạch Hổ, Huyền Vũ, Chu Tước đang ở trạng thái nào trong không gian thực.

Lý khí nhìn cái gì?

Lý khí đặt những câu hỏi như:

• Nhà quay về phương nào?
• Phương vị thuộc quẻ nào?
• Cung mệnh người ở là gì?
• Hướng đó tương ứng với hệ thống đang áp dụng như thế nào?
• Thời gian hoặc vận khí được tính ra sao?

Đây là lớp phân tích mang tính hệ thống và tính toán nhiều hơn.

Nếu Hình thế trả lời câu hỏi về vị trí và thế đất, thì Lý khí trong cặp phong thủy hình thế và lý khí trả lời câu hỏi về phương vị được luận giải như thế nào theo một hệ thống cụ thể.

Hình thế có cần hướng không?

Có.

Hình thế không có nghĩa là bỏ qua hướng.

Khi phân tích một khu đất, hướng giúp xác định:

• Phía trước;
• Phía sau;
• Bên trái;
• Bên phải;
• Mối quan hệ giữa nhà và ngoại cảnh.

Nhưng Hình thế thường ưu tiên nhìn tổng thể không gian trước khi đi sâu vào các phép tính Lý khí.

Hướng trong Hình thế là công cụ định vị không gian để xác định Minh Đường và Tứ Tượng, chứ chưa phải là dữ liệu để lập các phép tính Lý khí chuyên sâu.

Lý khí có thể thay thế Hình thế không?

Không nên.

Ví dụ một căn nhà có hướng được xem là phù hợp theo một phương pháp Lý khí nhưng:

• Nền thấp;
• Thường xuyên ngập;
• Đường giao thông nguy hiểm;
• Nhà bị công trình lớn che kín;
• Không đủ ánh sáng;
• Pháp lý có vấn đề.

Những yếu tố đó vẫn tồn tại.

Một kết quả Lý khí không thể tự động loại bỏ những điều kiện thực tế này.

Đây là nguyên tắc quan trọng khi phân biệt phong thủy hình thế và lý khí: Lý khí không thể làm biến mất các vấn đề thực địa thuộc phạm vi Hình thế và môi trường.

Hình thế có thể thay thế Lý khí không?

Cũng không nên nếu người mua muốn áp dụng hệ thống Lý khí.

Hai căn nhà có hình thế tương đối giống nhau nhưng:

• Hướng khác;
• Phương vị khác;
• Thời điểm khác;
• Người sử dụng khác;

có thể được phân tích khác nhau trong một hệ thống Lý khí cụ thể.

Vì vậy, nếu đã chọn sử dụng Lý khí, cần áp dụng một phương pháp nhất quán.

Khi đã quyết định sử dụng Lý khí, việc giữ nhất quán trường phái giúp kết quả phân tích giữa các bất động sản có thể so sánh được trong cùng một hệ quy chiếu.

Hình thế và Long Mạch

Trong phong thủy Địa lý, Long Mạch liên quan đến thế vận động của địa hình.

Không nên hiểu Long Mạch đơn giản là một đường tưởng tượng chạy qua một khu đất.

Cần nhìn tổng thể:

• Địa hình cao thấp;
• Núi;
• Đồi;
• Sông;
• Hướng địa hình;
• Các vùng hội tụ;
• Quan hệ giữa sơn và thủy.

Trong khu đô thị hiện đại, việc nhận diện Long Mạch cần được hiểu thận trọng vì địa hình tự nhiên có thể đã bị thay đổi đáng kể.

Trong đô thị, Long Mạch khi xét trong phong thủy hình thế và lý khí cần được đọc thận trọng qua hệ thống thoát nước, hướng dốc và các trục địa hình còn lại, thay vì áp dụng nguyên dạng khái niệm miền núi vào phố.

Hình thế và Minh Đường

Minh Đường thuộc nhóm yếu tố đặc biệt quan trọng của Hình thế.

Cần xem:

• Khoảng trống trước nhà;
• Độ rộng;
• Độ cao;
• Hướng mở;
• Vật cản;
• Đường;
• Nước.

Một Minh Đường tốt về bố cục không nhất thiết phải rất lớn.

Điều quan trọng là tỷ lệ và quan hệ với ngôi nhà.

Minh Đường là điểm giao thoa rõ nhất giữa phong thủy hình thế và lý khí, vì nó vừa là khoảng trống vật lý vừa là nơi tiếp nhận đường khí và hướng mở của ngôi nhà.

Hình thế và Thanh Long – Bạch Hổ

Khi nhìn một khu đất, hai bên trái phải có thể được phân tích theo Thanh Long – Bạch Hổ.

Không nên áp dụng máy móc rằng một bên luôn phải cao hơn bên kia.

Cần xem:

• Khoảng cách;
• Độ cao;
• Hình dạng;
• Mức độ ổn định;
• Công trình xung quanh.

Trong đô thị, hai bên thường là nhà liền kề nên việc phân tích cần linh hoạt hơn so với địa hình tự nhiên.

Thanh Long và Bạch Hổ trong nhà phố không nên hiểu cứng nhắc theo cao thấp tuyệt đối mà nên xét về mức độ che chắn, ổn định và ảnh hưởng đến ánh sáng, thông gió.

Hình thế và Huyền Vũ

Phía sau nhà được xem xét theo Huyền Vũ.

Một thế tựa có thể là:

• Đồi;
• Nhà;
• Công trình;
• Địa hình cao hơn;
• Không gian ổn định phía sau.

Trong nhà phố, phía sau thường là nhà hàng xóm hoặc hẻm nên cần kết hợp với kiến trúc và công năng.

Huyền Vũ ổn định giúp tăng cảm giác vững chắc cho ngôi nhà, nhưng trong đô thị cần kiểm tra thêm khả năng thoát nước và thông gió phía sau.

Hình thế và Chu Tước

Phía trước được xem xét theo Chu Tước.

Cần quan sát:

• Không gian mở;
• Đường;
• Mặt nước;
• Công trình;
• Tầm nhìn.

Đây cũng là khu vực thường ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Tiếp cận;
• Ánh sáng;
• Tiếng ồn;
• Tầm nhìn.

Chu Tước là khu vực chịu tác động trực tiếp của giao thông và tiếng ồn, vì vậy khi phân tích phong thủy hình thế và lý khí, đây là nơi cần kết hợp cả quan sát Hình thế và đo đạc hướng.

Thủy pháp nằm ở đâu?

Thủy pháp có thể là cầu nối giữa Hình thế và một số phương pháp Lý khí, tùy trường phái.

Ở lớp Hình thế, cần nhìn:

• Nước đến;
• Nước đi;
• Nước tụ;
• Nước tán;
• Tốc độ;
• Hình dạng dòng nước.

Ở một số hệ thống Lý khí, hướng nước và phương vị còn được đưa vào các phép tính cụ thể.

Do đó, không nên gom tất cả Thủy pháp thành một công thức duy nhất.

Thủy pháp cho thấy rõ sự giao thoa giữa phong thủy hình thế và lý khí: Hình thế quan sát dòng chảy thực tế, Lý khí đưa hướng nước vào hệ thống luận giải theo trường phái.

So sánh Hình thế và Lý khí